PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe, zaczną obowiązywać w 2019 roku. PPK – system dobrowolnego oszczędzania na emeryturę, automatycznie obejmie osoby zatrudnione, które są w wieku od 18 do 55 lat, ale do programu wolno będzie także przystępować starszym pracownikom, do 70. roku życia. Zobacz, na jakich zasadach będzie można należeć do PPK.

Do kogo są skierowane PPK?

1 stycznia 2019 r.wchodzi w życie ustawa o Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK). Z czasem część naszych wynagrodzeń zacznie być odprowadzana na specjalne rachunki w ramach PPK. Chociaż inny wiek emerytalny obowiązuje kobiety (60 lat), a inny mężczyzn (65 lat), do PPK automatycznie zostaną zapisani wszyscy pełnoletni pracownicy od 18. do 54. roku życia włącznie. Starsze osoby pracujące, w wieku od 55 do 70 lat, także będą mogły przystąpić do programu, ale dopiero po złożeniu odpowiedniego wniosku.

Czym są PPK?

PPK to projekt Ministerstwa Finansów, który powstał w ramach Strategii Odpowiedzialnego Biznesu. System PPK ma umożliwić doinwestowanie naszych przyszłych emerytur. Polskie społeczeństwo starzeje się, a to przełoży się na wysokość świadczeń emerytalnych, które wypłacane są de facto ze środków osób pracujących. PPK mają przeciwdziałać ubożeniu emerytów.

Zgodnie z szacunkami GUS, w 2050 r. na tysiąc osób w wieku produkcyjnym będzie przypadać blisko 500 emerytów. Na jedną emeryturę ma „składać się” dwóch pracowników. Bez środków z PPK świadczenia emerytalne będą bardzo niskie. Obecnie wysokość emerytury stanowi równowartość ok. 60% ostatniej pensji emeryta, ale za 30 lat stopa zastąpienia wyniesie już tylko ok. 30%. Dlatego nikt nie ma wątpliwości, że już teraz trzeba zacząć myśleć o emeryturach obecnych trzydziestolatków. PPK mają skłonić nas do oszczędzania na przyszłe emerytury.

Rząd zakłada, że dzięki systemowi różnego rodzaju zachęt w ramach PPK Polacy zaczną oszczędzać na emeryturę. Dzięki programowi PPK pracownicy będą mogli odkładać dodatkowe środki na emerytury. Mają im w tym pomóc pracodawcy, a także państwo. Ustawodawcy przewidzieli bonifikaty pieniężne dla przyszłych emerytów za przystąpienie do PPK oraz za udział w programie. Do oszczędności obowiązkowo będą musieli dokładać się pracodawcy.

W kosztach PPK mają partycypować:

  • pracownicy
  • pracodawcy
  • państwo

PPK w dalszym ciągu nie rozwiązują problemu niskich emerytur osób zatrudnionych na umowach śmieciowych – ich system oszczędzania nie obejmie w ogóle. Z programu pozostają także wykluczone osoby samozatrudnione. Na PPK mogą natomiast skorzystać pracownicy z umowami o pracę.

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to system oszczędzania na emeryturę, który ma być:

  • powszechny
  • dobrowolny
  • prywatny
  • długoterminowy

Ile wyniosą składki na PPK?

Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy będą mieli do wyboru składki różnej wysokości. Obie strony powinny regularnie odprowadzać środki na PPK na dedykowane pracownikowi konto. Pracownik nie będzie musiał pamiętać o płatnościach, ponieważ składka do PPK zostanie potrącona z jego pensji.

W przypadku pracownika minimalna miesięczna składka musi stanowić równowartość 2% oskładkowanej części pensji, w przypadku pracodawcy będzie to tylko 1,5% wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Maksymalna składka pracownika wyniesie 4%, maksymalna składka pracodawcy również.

Ustawodawcy zapowiedzieli niższe składki dla najgorzej zarabiających Polaków. Jeżeli pensja pracownika wyniesie 120% minimalnego wynagrodzenia lub jeszcze mniej, pracownik będzie mógł obniżyć wysokość składki na PPK nawet do 0,5% oskładkowanej części pensji. Mimo obniżonej składki najubożsi zachowają prawo do dopłat ze strony państwa i pracodawcy.

Chociaż minimalna składka ze strony pracodawcy musi wynieść 1,5%, to podmiot zatrudniający będzie mógł zadeklarować dodatkową składkę w wysokości do 2,5%. Natomiast pracownik będzie miał możliwość podniesienia swojej składki o 2%. Co za tym idzie, suma miesięcznych wpłat do PPK wyniesie od 3,5 do 8% wynagrodzenia.

Kiedy zaczną obowiązywać PPK?

Pracownicze Plany Kapitałowe będą wprowadzane stopniowo tak, aby przedsiębiorcy mieli czas na przygotowanie się do nowych wymogów prawa. - Obowiązek utworzenia i prowadzenia PPK, czyli powszechnego uzupełniającego systemu oszczędzania na emeryturę, docelowo będzie spoczywał na wszystkich przedsiębiorstwach, bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników – przypomina Łukasz Kuczkowski, radca prawny, partner w spółce Raczkowski Paruch.

1 lipca 2019 r. PPK zostaną wprowadzone w największych spółkach, które zatrudniają powyżej 250 pracowników. (Pod uwagę będzie brany stan zatrudnienia na 30 grudnia 2018 roku.) W połowie 2019 r. do PPK przystąpi ok. 3,5 tys. firm.

Do programu sukcesywnie będą dołączać mniejsze przedsiębiorstwa. 1 stycznia 2020 r. PPK obejmą spółki zatrudniające od 50 do 249 pracowników, od 1 lipca 2020 r. – przedsiębiorstwa zatrudniające od 20 do 49 osób, a 1 stycznia 2021 r. – pozostałe podmioty.

Harmonogram wprowadzania PPK

1 lipca 2019: firmy zatrudniające powyżej 250 pracowników
1 stycznia 2020: firmy zatrudniające od 50 do 249 pracowników
1 lipca 2020: firmy zatrudniające od 20 do 49 pracowników
1 stycznia 2021: firmy zatrudniające poniżej 20 pracowników

Jakie bonusy przewidziano dla członków PPK?

Za przystąpienie do programu PPK każdy pracownik otrzyma 250 zł. Pieniądze znajdą się na specjalnym, dedykowanym mu koncie. Dodatkowo, uczestnicy PPK będą nagradzani za przynależność do programu. Przewidziano dla nich dopłatę roczną od państwa w wysokości 240 zł.

Kiedy będzie można wypłacić środki z PPK?

Oszczędności zebrane w ramach PPK będą należały do pracowników. Pieniądze z PPK będzie można wypłacić dopiero po ukończeniu 60. roku życia, i to w kwocie nieprzekraczającej 25% zgromadzonych oszczędności. Wypłatę pozostałej części środków trzeba będzie rozłożyć w czasie na okres minimum 10 lat. Osoby, które nie dożyją sześćdziesiątki, nic nie zyskają na PPK, chyba że poważnie zachorują. Wówczas będzie przysługiwać im prawo do wcześniejszej wypłaty oszczędności z PPK. Z podobnej możliwości będzie można skorzystać, jeżeli ciężko zachorują nasi najbliżsi lub trzeba będzie sfinansować wkład własny.

Do wcześniejszej wypłaty środków zgromadzonych w ramach PPK będą uprawnione osoby:

  • ciężko chore
  • których małżonek jest ciężko chory
  • których dziecko jest ciężko chore
  • które chcą sfinansować wkład własny do kredytu

W przypadku dokonania wypłaty z PPK na wkład własny podjęte środki trzeba będzie zwrócić w ciągu 15 lat. Wypłata ze względu na chorobę będzie bezzwrotna.

Kto może zrezygnować z PPK?

Z przynależności do PPK będzie można zrezygnować, ale dopiero po złożeniu wniosku o wypisanie z PPK na piśmie. Rezygnacja będzie ważna przez 4 lata. Po tym czasie pracownik zostanie ponownie zapisany do Pracowniczych Planów Kapitałowych. Aby wypisać się z programu, powinien powtórzyć całą procedurę.

Kto zyska na PPK?

Najwięcej na PPK zyskają najubożsi – zwłaszcza osoby, które żyją na granicy ubóstwa i nie mają perspektyw na wysoką emeryturę. Ich niskie oszczędności wzrosną, jeżeli zdecydują się przeznaczyć na ten cel 0,5% podstawy wynagrodzenia. Dodatkową pulę środków na emeryturę wygospodarują również inni pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Jednak w dalszym ciągu Polacy odnoszą się z dużą nieufnością do rządowego programu.

Pracownicze Plany Kapitałowe nie spotkały się z ciepłym przyjęciem. Wyniki badania Randstad „Plany Pracodawców” wskazują, że program popiera tylko 27% Polaków. 54% respondentów jest przeciwnych wprowadzeniu PPK. Jednocześnie tylko 15% przedsiębiorców zadeklarowało, że zaoferuje swoim pracownikom składki powyżej ustawowego minimum.

Co, jeśli nie PPK?

Alternatywę dla PPK stanowią Pracownicze Programy Emerytalne (PPE), w ramach których można odkładać środki na starość w III filarze systemu emerytalnego. W przeciwieństwie do PPK, pracownicy nie muszą dokładać się do oszczędności pomnażanych w ramach tego systemu. Dodatkowe środki na ich emerytury odkładają wyłącznie pracodawcy, chociaż pracownicy także mogą partycypować w oszczędnościach.

PPE są dostępne na rynku od 2004 r., ale cieszą się stosunkowo małą popularnością. Pracodawcy, którzy utworzyli Pracownicze Programy Emerytalne do końca 2018 r., mogą zostać zwolnieni z zakładania Pracowniczych Planów Kapitałowych. Ustawa o PPK przewiduje taką możliwość dla przedsiębiorców, którzy oferowali pracownikom PPE przed wejściem przepisów w życie, a więc przed 1 stycznia 2019 roku.

Czy Polacy dużo oszczędzają?

Z raportu Związku Banków Polskich „InfoKREDYT: Oszczędzanie i Kredytowanie Polaków” wynika, że Polacy nie należą do oszczędnych. Chociaż nasza skłonność do oszczędzania rośnie, to w dalszym ciągu niewiele odkładamy na przyszłość. Z kolei według prognoz NBP w 2018 r. oszczędności przeciętnego Polaka mogły wynieść przeszło dwa razy mniej niż Czecha i cztery razy mniej niż Niemca. Według danych GUS w 2016 r. stopa oszczędności w Polsce wynosiła 3,6%, podczas gdy unijna średnia uplasowała się na poziomie 11%.