Zwiększa się kontrola umów o dzieło. Trafią one do wielkiego rejestru ZUS

Anna Bartosiewicz
Anna Bartosiewicz
Tetiana Shyshkina/ Unsplash.com
Od początku 2021 roku każda podpisana umowa o dzieło ma być zgłoszona do specjalnego rejestru. Przepisy wprowadzone wraz z pierwszą tarczą antykryzysową zwiększą kontrolę ZUS nad firmami działającymi w Polsce.

Jak pisaliśmy na łamach Strefy Biznesu, rząd chce zwiększyć wpływy do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzając obowiązkowe oskładkowanie umów zlecenie. To jednak niejedyny pomysł ustawodawców. Dodatkowo ma powstać rejestr umów o dzieło. Na listę powinna trafić każda umowa podpisana od 1 stycznia 2021 roku.

Skąd taki pomysł? Chociaż dysponujemy informacjami na temat osób z umowami cywilno-prawnymi, to nie wiadomo, jaki proces Polaków pracuje na podstawie umowy o dzieło. Dodatkowo tajemnicą poliszynela jest, że wielu pracodawców podpisuje umowy o dzieło, nawet jeśli charakter wykonywanej pracy sugerowałby umowę o pracę lub umowę zlecenie. W ten sposób firmy unikają odprowadzania dodatkowych składek za pracownika. Rejestr umów o dzieło ułatwi sprawdzenie, kto stosuje nieuczciwe praktyki.

Przeczytaj również: Masz umowę zlecenie? Spodziewaj się niższego wynagrodzenia

Rejestr umów o dzieło zacznie funkcjonować o 1 stycznia 2021 roku. Będzie go prowadził Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a więc główny zainteresowany w pobieraniu składek. Umowy o dzieło mają być zgłaszane do ZUS przez przedsiębiorców, a firma będzie miała tylko 7 dni od podpisania umowy na dopełnienie wszelkich formalności. O obowiązku zgłaszania umów o dzieło jest mowa w pierwszej wersji tarczy antykryzysowej. Przepisy brzmią następująco:

- Płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło informuje Zakład o zawarciu każdej umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta zostanie z osobą, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Szacuje się, że w Polsce jest ok. 1,3 mln osób z umowami cywilnoprawnymi, ale nie wiadomo, jaki procent z tej grupy stanowią osoby z umowami o dzieło. Ani GUS, ani urzędy pracy nie gromadzą danych na ten temat.

Z punktu widzenia zarobków na rękę, umowa o dzieło jest najkorzystniejszą formą umowy, ponieważ pozostaje ona wolna od składek na ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne. To dlatego ta forma zatrudnienia jest tak kuszącą opcją dla licznych firm. Również sami twórcy i przedstawiciele wolnych zawodów często preferują umowy o dzieło, chociaż zdania na ten temat są podzielone.

Czy program Rodzina 500 plus zostanie zawieszony? A może zamiast gotówki rodzice otrzymają bon do wykorzystania na określone cele i w określonych firmach - jak w przypadku bonu turystycznego 500? Pewne jest tylko, że w tej formie program obowiązuje do końca maja 2021. Po prostu kliknij w ten tekst, a dowiesz się więcej.

Część wolnych strzelców, np. dziennikarzy, woli umowę o dzieło ze względu na wyższe zarobki, ale są i takie osoby, które chciałyby mieć odprowadzane składki, a nie mogą, ponieważ pracodawca postawił im ultimatum „albo umowa o dzieło, albo brak pracy”. Osoba z umową o dzieło nie ma ubezpieczenia zdrowotnego, nie ma też odprowadzanych składek na przyszłą emeryturę. Jedyne, co może zrobić z przyszłą emeryturą, to skorzystać z II lub III filaru emerytalnego bądź wybrać inne formy oszczędzania.

Jeśli chodzi o ubezpieczenie zdrowotne, osoba z umową o dzieło może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowiu. Składka za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 wynosiła nie mniej niż 472,39 zł za każdy miesiąc, ale na szczęście można ją były odliczyć przy składaniu zeznania podatkowego. Warto jednak nadmienić, że ubezpieczenie zdrowotne w Polsce jest obowiązkowe, a za nieopłacanie składki na osoby zgłaszające się do dobrowolnego ubezpieczenia są nakładane bardzo wysokie kary. Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacaniu składek wynosiła od 3 miesięcy do roku – opłata wynosi 20% dochodów. We wrześniu 2020 r. było to nie mniej niż 1049,77 zł. W przypadku przerwy powyżej 10 lat kara wyniesie już 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki. We wrześniu 2020 r. było to nie mniej niż 10 497,66 zł! Opcją pozwalającą uniknąć płacenia tak zawrotnej kwoty jest zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego przez organizację pozarządową lub członka rodziny.

Niektóre firmy wykorzystują brak oskładkowania umów o dzieło, ale i tak wymagają od dziełobiorcy przychodzenia do pracy. Dzieje się tak, mimo że w teorii osoba z umową o dzieło nie świadczy pracy w tym samym miejscu i w stałych godzinach pracy. Teoretycznie, bo o nadużycia nietrudno.

Rejestr umów o dzieło to nie jedyny pomysł rządu. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy zakładającej oskładkowanie wszystkich umów zlecenie – również tych podpisanych przez etatowców czy osoby prowadzące własną działalność gospodarczą. Koncepcja miała trafić 29 września na forum Rady Dialogu Społecznego. Rejestr umów o dzieło może ułatwić wyłuskanie tych kontraktów, które nie powinny figurować jako umowy o dzieło, ale jako umowy o pracę lub zlecenie.

Czy program Rodzina 500 plus zostanie zawieszony? A może zamiast gotówki rodzice otrzymają bon do wykorzystania na określone cele i w określonych firmach - jak w przypadku bonu turystycznego 500? Pewne jest tylko, że w tej formie program obowiązuje do końca maja 2021. Po prostu kliknij w ten tekst, a dowiesz się więcej.

Poprawki do ustawy covidowej

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3