Firmy rodzinne mają swoje sekrety. Najtrudniej osiągnąć im sukces w kolejnych pokoleniach. Co jest tajemnicą udanej sukcesji?

Jerzy Mosoń
Jerzy Mosoń
Kiedyś każda słynna rodzina mogła pochwalić się wspólną rezydencją. W Polsce ta tradycja w zasadzie zanikła. Za to biznesy rodzinne mają się coraz lepiej
Kiedyś każda słynna rodzina mogła pochwalić się wspólną rezydencją. W Polsce ta tradycja w zasadzie zanikła. Za to biznesy rodzinne mają się coraz lepiej 123rf.com/profile_activman30
Magazyn „Forbes” opublikował niedawno „listę 100 najbogatszych Polaków”. W czołówce zestawienia znalazło się kilku przedsiębiorców działających w firmach rodzinnych. Eksperci platformy edukacyjnej Preply przeanalizowali, co stoi za sukcesem najsilniejszych rodzinnych biznesów na świecie. Zidentyfikowali także największe zagrożenia, z jakimi muszą mierzyć się takie przedsiębiorstwa i wskazują, o co firmy powinny zadbać, by mogły rozwijać się w kolejnych pokoleniach.

Spis treści

Firmy rodzinne na świecie, w tym także te w Polsce budzą powszechne zainteresowanie. Tak duże, że kilka lat temu (w 2018 r.) w Sejmie RP odbyła się konferencja Międzynarodowego Forum Biznesu Przedsiębiorczości Rodzinnej, podczas której czołowe autorytety uznały, że jednym z motorów napędowych polskiej gospodarki, a co za tym idzie jej przyszłego sukcesu, mogą być właśnie takie firmy. Najnowsze rankingi najbogatszych Polaków, zaczynają potwierdzać tę prognozę.

Czołowe miejsca w rankingu najbogatszych należą już do rodzin

Na szczycie tegorocznego zestawienia „100 najbogatszych Polaków” magazynu „Forbes” znaleźli się między innymi Sebastian Kulczyk (4. miejsce) i Dominika Kulczyk (6. miejsce) – dzieci Jana Kulczyka regularnie klasyfikowanego w rankingach jako najbogatszy Polak, a także Zbigniew Juroszek i jego syn Mateusz (9. miejsce).

To Cię może zainteresować

Nieco dalej na liście pojawili się Bogdan i Elżbieta Kaczmarkowie produkujący meble m.in. dla IKEA, Grzegorz, Sebastian i Marcin Ćwik – właściciele Agata Meble, Małgorzata i Maciej Adamkiewiczowie z firmy Adamed czy dzieci słynnych braci Koral.

Rodzinne firmy już dawno przestały się nam kojarzyć z lokalnymi sklepikami osiedlowymi – zauważają eksperci z Preply, którzy od lat dzielą się wiedzą na temat światowych trendów w biznesie.

Słynne rodziny, które dostrzegł show–biznes

Wśród najbardziej rozpoznawalnych rodzin na świecie, które są kojarzone z fortunami jest amerykańska rodzina Kardashianów (Kim Kardashian), które losy od lat można śledzić w mediach, i która zarobiła fortunę dzięki stale podsycanej popularności najpiękniejszych jej przedstawicielek. Podobną sławą może się cieszyć rodzina Jennerów (Kylie Jenner, Caitlyn Jenner), która nomen omen stoi za programem „Z kamerą u Kardashianów” i ma z nią bliskie relacje.

Polskie imperia lodowe. Czyli najlepsze słodycze robią rodziny

W Polsce podobnych mariaży trudno szukać, choć jeszcze kilkanaście lat temu na ściankach brylowały słynne Grycanki, związane z lodowego imperium Zbigniewa Grycana. Ale uwaga: to przecież także firma rodzinna. Marka Grycan – Lody od pokoleń to dzieło życia Elżbiety i Zbigniewa Grycanów. Ich lody są dostępne nie tylko w sklepach, ale także w sieci kawiarni należącej do Grycanów.

Firmą rodzinną jest także konkurencja Grycana, czyli Bracia Koral. Założycielami przedsiębiorstwa, które od lat podbija podniebienia Polaków są Józef i Marian Koral.

Kultowe marki, które należą do wielkich dynastii

Według raportu INSEAD, w 2020 r. biznesy rodzinne stanowiły dwie trzecie przedsiębiorstw na całym świecie, wytwarzając 70–90 proc. rocznego światowego PKB i zapewniając 50–80 proc. miejsc pracy. Na ich czele znajdują się takie kultowe marki jak Walmart, Porsche czy L’Oréal.

Jak wynika z polskiej edycji badania Family Business Survey 2023 zrealizowanego przez PwC w Polsce funkcjonuje ponad 830 tysięcy rodzinnych firm, które z roku na rok stają się coraz ważniejszymi graczami na rynku światowym.

Jak dużo rodzinnych firm trafia w ręce trzeciego pokolenia?

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego już 60 proc. polskich przedsiębiorstw rodzinnych eksportuje swoje produkty. Wśród towarów trafiających za granicę królują meble. Dla przykładu 90 proc. produktów „Forte” to już towar eksportowy.

Dojście do takiego poziomu wymaga nie tylko doskonałej znajomości branży, ale także wdrożenia polityki, jaka działa w przedsiębiorstwach, które odnoszą trwały sukces międzynarodowy – komentuje Sylvia Johnson, ekspert ds. umiejętności językowych i międzykulturowych w Preply.

Według Preply statystycznie średnia długość życia rodzinnych biznesów na świecie to 24 lata. Jedynie 40 proc. z nich z sukcesem trafia w ręce drugiego pokolenia, a tylko 13 proc. – w ręce trzeciego. Co zrobić, by znaleźć się w gronie tych, którym taka sukcesja się udała?

Rynek potrzebuje nie tylko doradców, ale też mediatorów

Jasno zdefiniowane role w przedsiębiorstwie oraz umiejętność rozdzielenia życia zawodowego od życia prywatnego to jest to, czego dziś mogą najbardziej potrzebować polskie firmy rodzinne – sugeruje Preply. Sukces są w stanie osiągnąć tylko takie firmy, które potrafią jasno określić stanowiska, wyznaczyć obowiązki i wymagania względem poszczególnych członków rodziny w budowaniu wspólnego biznesu.

Na liście znalazła się też konieczność angażowania zewnętrznych doradców, zwłaszcza w obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwach takich jak prawo i usługi księgowe. prawnych i księgowe.

Firmy rodzinne potrzebują też bezstronnych mediatorów, którzy mogliby łagodzić potencjalne konflikty, zarówno dotyczące finansów jak i podziału kompetencji.

Preply przestrzega także przed przydzielaniem stanowisk czy udzielaniem awansów na podstawie nie wyników, a wyłącznie rodzinnych powiązań.

Jak zabezpieczyć firmę, aby pozostała w rękach rodziny i przetrwała pod nowym przywództwem?

Jeśli przedsiębiorstwo ma pozostać w rodzinie przez pokolenia i jednocześnie mieć szansę na rozwój, musi mieć zagwarantowane silne przywództwo. Eksperci z Preply zauważają, że coraz więcej światowych przedsiębiorstw wysyła najmłodszych członków rodziny do pracy dla innych firm, zwłaszcza za granicą. – Praca dla zagranicznej firmy (...), z jednej strony pozwala sprawdzić w praktyce, czy prowadzenie przedsiębiorstwa jest tym, co dana osoba chce robić. Z drugiej strony – jeśli faktycznie zdecyduje się zaangażować w rodzinny biznes – może wnieść do niego mnóstwo świeżych pomysłów – wskazują eksperci Preply.

Tym bardziej że takie kurczowe trzymanie się tradycji i niechęć do zmian to częsty problem rodzinnych firm, nie tylko w Polsce – zauważa Sylvia Johnson z Preply.

Jak wygląda zagraniczna ekspansja polskich firm?

Jednym ze sposobów pozwalającym wielopokoleniowym firmom rozwijać skrzydła, jest wejście na rynki zagraniczne. Jak wynika z ubiegłorocznej listy „100 Największych Firm Rodzinnych w Polsce” przygotowanej przez „Forbesa”, około 80 proc. przedsiębiorstw, które znalazły się w tym zestawieniu, działa za granicą.

Polskie biznesy rodzinne na początek zwykle decydują się na rozszerzenie działalności o Niemcy, Czechy i Francję, choć nie brakuje i takich, które z powodzeniem sprzedają swoje produkty lub usługi także w RPA czy Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Źródła: Preply, Międzynarodowe Forum Biznesu Przedsiębiorczości Rodzinnej.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

NBP nowy do 14.07

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefabiznesu.pl Strefa Biznesu