Od 1 grudnia lekarze muszą wystawiać elektroniczne zwolnienia lekarskie. To duże ułatwienie dla pracowników. Znika obowiązek dostarczenia do zakładu pracy papierowego zwolnienia. Dotyczas chory miał na to 7 dni od momentu otrzymania zwolnienia.

Czym jest e-ZLA, czyli zwolnienie elektroniczne?

e-ZLA, czyli elektroniczne zwolnienia lekarskie, zastępują zwolnienia w wersji papierowej. Lekarze wystawiają je w systemie do obsługi e-zwolnień. Najpierw medyk wprowadza do systemu niezbędne dane, np. informacje, od kiedy do kiedy zwolnienie obowiązuje. Następnie podpisuje dokument za pomocą elektronicznego certyfikatu ZUS.

Aby wypisać zwolnienie w wersji elektronicznej, lekarz powinien:

  • zarejestrować profil na platformie ZUS PUE
  • uzyskać certyfikat ZUS do podpisywania e-ZLA
  • ewentualnie przejść szkolenie z wystawiania e-zwolnień

Chcesz szybko znaleźć pracę? Zobacz oferty pracy na stronie lub w aplikacji Gratki

Pod koniec listopada 2018 r. już 59% lekarzy wystawiających na co dzień zwolnienia, wystawiało je w formie elektronicznej. e-zwolnienia stanowiły 60% wszystkich wystawianych zwolnień lekarskich. Lekarzy, którzy wystąpili do ZUS o upoważnienie do wystawiania zwolnień, było blisko 146 tysięcy, ale regularnie wystawiało je ok. 96,5 tys. medyków.

- 26 listopada został pobity rekord wystawionych e-zwolnień. Przyjęliśmy ich blisko 100 tys., czyli system ZUS obsługiwał tego dnia aż 15 zwolnień na sekundę – mówi w rozmowie ze Strefą Biznesu Wojciech Andrusiewicz, rzecznik prasowy Centrali ZUS.

Koniec z papierowymi zwolnieniami od 1 grudnia

O ile jeszcze niedawno zwolnienia elektroniczne funkcjonowały na równi z tymi papierowymi, o tyle w grudniu zwolnienia papierowe tracą rację bytu. Od 1 grudnia 2018 r. obowiązują elektroniczne zwolnienia lekarskie. Aby wystawić e-zwolnienie, lekarz musi wyrobić specjalny, bezpłatny certyfikat ZUS. Bez niego nie jest w stanie podpisać dokumentu. Co prawda może wydrukować informację o zwolnieniu, ale formularz zwolnienia i tak musi zostać wypełniony i zatwierdzony drogą elektroniczną.

Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby lekarz wystawił e-ZLA?

Od 1 grudnia każde zwolnienie lekarskie powinno zostać wystawione online. Aby lekarz wypisał zwolnienie, potrzebny jest mu dostęp do internetu. e-ZLA może zostać wystawione z poziomu desktopa lub przez aplikację mobilną.

- Środowisko lekarskie nie jest przeciwne zwolnieniom elektronicznym per se, ale uważa, że powinny one być dobrowolne, powinna zostać zachowana możliwość wystawiania zwolnień papierowych. Boimy się tego, że na zmiany jest za wcześnie, a system do wystawiania e-zwolnień nie został optymalnie przygotowany, przez co może być podatny na awarie – mówi Strefie Biznesu Damian Patecki, wiceprzewodniczący Porozumienia Rezydentów OZZL (Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy), członek Naczelnej Rady Lekarskiej.

Kogo obowiązują e-zwolnienia?

e-zwolnienia są obligatoryjne dla wszystkich pracowników, którzy mają umowę o pracę. Od 1 grudnia 2018 r. nie mogą oni posługiwać się zwolnieniami w wersji papierowej. Z elektronicznych zwolnień lekarskich mogą także korzystać osoby, które posiadają umowę zlecenie oraz osoby samozatrudnione. Jeżeli zleceniobiorca opłaca składkę chorobową, w przypadku choroby ma prawo do zasiłku na podstawie e-zwolnienia. Podobnie osoby samozatrudnione, które odprowadzają składki do ZUS, w trakcie choroby mogą pobierać zasiłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Z e-zwolnień mogą korzystać:

  • osoby z umowami o pracę
  • zleceniobiorcy, którzy mają odprowadzane składki chorobowe
  • osoby samozatrudnione, które opłacają składki ZUS

Kiedy lekarz może wypisać papierowe zwolnienie?

Ustawodawcy zabezpieczyli pacjentów na wypadek, gdyby wystawienie elektronicznego zwolnienia nie było możliwe, np. z powodu awarii prądu czy internetu lub gdy lekarz na wizytę domową nie zabrał żadnego urządzenia mobilnego.

- Zawczasu lekarz może wydrukować sobie do 150 formularzy zwolnień in blanco i wystawić zwolnienie właśnie w tej formie. Jednak w ciągu trzech dni musi takie zwolnienie wprowadzić do systemu elektronicznego. Zwolnienie jest ważne dopiero po jego zelektronizowaniu. Inaczej zwolnień od 1 grudnia wystawiać nie można, bo będzie to sprzeczne z prawem – tłumaczy Wojciech Andrusiewicz. – Liczymy, że wszyscy będą stosować obowiązujące przepisy – dodaje rzecznik prasowy Centrali ZUS.

Kto ma wgląd do historii e-zwolnień?

Dzięki wprowadzeniu e-zwolnień zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mogą przeglądać historii zwolnień lekarskich. (W przypadku dużych przedsiębiorstw zwolnieniami zajmują się zazwyczaj działy kadrowo-płacowe.) Aby uzyskać dostęp do historii e-zwolnień pracownika, przedsiębiorca musi założyć profil na platformie PUE ZUS. Po zalogowaniu do systemu może sprawdzić interesujące go informacje.

Korzystanie z profilu na ZUS PUE jest obowiązkowe w przypadku każdej firmy, która zatrudnia powyżej pięciu pracowników. Sytuacja komplikuje się w przypadku małych przedsiębiorstw, w których pracuje do pięciu osób. W ich przypadku posiadanie profilu na PUE ZUS nie jest obowiązkowe.

Co zrobić, jeżeli pracodawca nie ma PUE ZUS?

Wystawienie elektronicznego zwolnienia jest obowiązkowe, ale nie każdy pracodawca może sprawdzić informacje o e-ZLA w systemie ZUS. Jeżeli dana firma nie zarejestrowała się na ZUS-owskiej platformie, lekarzowi wyświetli się stosowna informacja w systemie. Wówczas lekarz wystawi zwolnienie online, a chory otrzyma papierowy formularz zwolnienia. Pacjent powinien jak najszybciej dostarczyć wydruk do zakładu pracy.

Ważne

W związku z wprowadzeniem e-zwolnień został zniesiony obowiązek dostarczenia do zakładu pracy zwolnienia lekarskiego w formie papierowej w ciągu 7 dni od jego otrzymania.

Powiadomienie SMS o L4

Pracownik może otrzymać SMS-a o wystawieniu elektronicznego zwolnienia przez lekarza. Wystarczy, że włączy odpowiednią usługę na platformie PUE ZUS. SMS-y o L4, podobnie ja ich aktywacja, są bezpłatne.

Również pracodawca może być poinformowany o L4 drogą SMS-ową po aktywizacji odpowiedniej usługi. Zaraz po tym, jak lekarz wprowadzi e-ZLA do systemu, przedsiębiorca dostanie wiadomość tekstową z informacją o wystawieniu zwolnienia. SMS będzie zawierał także dane dotyczące terminu obowiązywania zwolnienia.

Kiedy wprowadzono e-zwolnienia?

Elektroniczne zwolnienia lekarskie to żadna nowość. Lekarze mogą je wystawiać już od 2016 roku. Początkowo jednak niechętnie korzystali z takiej opcji. Zainteresowanie elektronicznymi L4 wzrosło dopiero pod koniec 2017 r., kiedy ZUS udostępnił pracownikom służby zdrowia bezpłatny certyfikat do podpisywania e-zwolnień. Pracownicy ZUS zaczęli wówczas szkolić lekarzy z obsługi systemu do wystawiania e-ZLA, jak też ruszyła akcja informacyjna dotycząca e-zwolnień.

- Całość rodzi dodatkowe koszta po stronie lekarzy, a tych państwo nie refunduje. Trzeba nadmienić, że wystawienie L4 stanowi dla lekarza dodatkową pracę, za którą państwo nie płaci. Uważam, że w obecnej formie obowiązek wystawiania zwolnień w postaci elektronicznej to szkodliwe rozwiązanie – podsumowuje Damian Patecki.

Chcesz szybko znaleźć pracę? Zobacz oferty pracy na stronie lub w aplikacji Gratki

Jak zarejestrować się w PUE ZUS?

Profil na PUE ZUS można wyrobić:

  • na zus.pl
  • przez bankowość elektroniczną wybranych banków
  • w placówce ZUS-u

Rejestrując się na stronie zus.pl, należy wypełnić, a następnie wysłać wypełniony formularz. Użytkownik otrzyma login na podany przez siebie adres email. Aby aktywować profil, musi potwierdzić swoją tożsamość. Może to zrobić przez:

  • profil zaufany ePUAP
  • certyfikat kwalifikowany (podpis elektroniczny)
  • osobiście, w dowolnej placówce ZUS

E-zwolnienia lekarskie weszły w fazę cyfryzacji. Mają usprawnić pracę lekarzy, ułatwiają pracodawcom weryfikację stanu zdrowia pracownika, a osobom zatrudnionym pozwalają zaoszczędzić czas, który trzeba było wcześniej tracić na dostarczenie dokumentu do zakładu.