Badanie lekarskie pracownika. Kiedy pracownik musi przejść wstępne, okresowe i kontrolne badanie lekarskie. Kto płaci za nie [20.04.2020 r.]

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
123RF
To, że pracownik czuje się dobrze i przekonuje, że trzyma formę, to za mało, aby stwierdzić, że jest zdrowy i może pracować. Piszemy o badaniach wstępnych, okresowych i kontrolnych pracownika.

Kto nie podda się badaniom lekarskim, nie przejdzie ich, a tym samym nie uzyska odpowiedniej pisemnej zgody lekarza na wykonywanie danej pracy, ten nie może rozpocząć pracy. Tak stanowią przepisy Kodeksu pracy.

Przełożony nie ma prawa dopuścić do pracy osoby, która nie posiada ważnych badań lekarskich. Odpowiedzialność spoczywa jednak nie tylko na pracodawcy, lecz na obu stronach. Jeżeli pracownik podjąłby pracę i miałby wypadek albo spowodowałby wypadek, szybko wyszłoby na jaw, że nie przeszedł badań lekarskich. W takim przypadku i on, i jego szef będą mieli dodatkowe kłopoty, bo będą musieli się tłumaczyć choćby przed inspekcją pracy czy przed sądem.

Chcesz skorzystać z zawieszenia spłaty kredytu? Przeczytaj dokładnie treść aneksu, którą daje ci do podpisania bank. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że zawierają one niedozwolone klauzule, zwłaszcza w przypadku frankowiczów. Ale nie tylko, bo np. banki chcą naliczać odsetki od odsetek, ukrywają prawdziwe koszty takich "wakacji kredytowych it. Po prostu kliknij w ten tekst i dowiedz się co radzi kredytobiorcom urząd ochrony konkurencji.

Istnieją 3 rodzaje badań lekarskich, którym musi poddać się kandydat do pracy lub pracownik. To badania wstępne, badania okresowe oraz badania kontrolne.

Wstępne badania lekarskie

To badania kandydata do pracy. Każdy, kto jest przyjmowany do pracy na podstawie umowy o pracę (a więc na etat lub niepełny wymiar etatu), ma obowiązek wykonania badań wstępnych. Badanie wstępne dotyczą nawet osób, które zostaną zatrudnione na tym samym stanowisku, ale już w innej firmie. To dlatego, że każda zmiana pracy wiąże się z koniecznością przeprowadzenia aktualnych badań wstępnych. W podobnej sytuacji znajduje się pracownik młodociany, czyli ten, który ukończył 15 lat, ale nie osiągnął jeszcze 18 lat.

Badania wstępne mają na celu dać odpowiedź na pytanie, czy kandydat może rozpocząć pracę na konkretnym stanowisku. Zadaniem pracodawcy, który zdecydował się zatrudnić tego kandydata, jest skierowanie go na badanie zanim nowy pracownik stawi się pierwszego dnia w pracy. W skierowaniu jest wskazane, na jakim stanowisku pracownik ma pracować. Jest tam także zawarta informacja o występowaniu na tym stanowisku czynników szkodliwych dla zdrowia lub o występowaniu warunków uciążliwych.

„Szukam pracy…” – najważniejsze zasady promocji w Internecie...

Liczba i rodzaj badań zależą przede wszystkim od tego stanowiska. Inne badania przejdzie kierowca zawodowy, a inne opiekunka do dzieci, jeszcze inne ratownik medyczny czy spawacz. Na pacjenta będzie zatem czekał przykładowo lekarz ogólny (osłuchanie pacjenta, sprawdzenie jego wzrostu i wagi), okulista (wzrok), laryngolog (uszy). Przyszły pracownik może spodziewać się ponadto np. badania spirometrycznego (ma ono na celu sprawdzenie, jak pracują płuca).

Badania lekarskie - kto płaci i gdzie wykonać?

Przyszły pracownik nie wybiera sobie przychodni, w której będzie miał przeprowadzone badania. Jego nowy zakład pracy wskazuje adres tego ośrodka zdrowia. Tak samo firma płaci za przeprowadzenie badań wstępnych pracownika. Pracodawca nie ma prawa żądać od kandydata (czy potem – już pracownika) pokrycia kosztów badań.

Uprawniony lekarz medycyny pracy wykonuje badania, a na koniec wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na danym stanowisku lub – jeśli stan zdrowia potencjalnego pracownika nie jest taki, jaki być powinien – specjalista mu takiej zgody nie podpisuje. Innymi słowy: lekarz wykrył przeciwwskazania do pracy na tym konkretnym stanowisku, więc nie zgadza się na to, aby pacjent rozpoczął pracę na wspomnianym stanowisku. Pracownik, który zaś otrzymał pisemną zgodę lekarza, dostarcza dokument swojemu pracodawcy.

Okresowe badania lekarskie

To, że pracownik przeszedł badania wstępne, zanim rozpoczął pracę, nie oznacza, że tamte badania są ważne do końca jego zatrudnienia w danej firmie. Każdy pracownik musi niejako aktualizować swój stan zdrowia, czyli przechodzić badania okresowe. To również badania, które odnoszą się do osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy, tzn. na umowę o pracę. Badania okresowe mają odpowiedzieć na pytanie, czy pracownik nadal może pracować na dotychczasowym stanowisku. I znowu: pracodawca wysyła pracownika na te badania i za nie płaci.

Idziesz do nowej pracy? Oto 7 rzeczy, które powinieneś wiedz...

W przypadku badań okresowych, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy oraz zachowanie pełnego prawa do wynagrodzenia. Tym samym, przełożony nie może nakazać podwładnemu wykonania tych badań po godzinach standardowej pracy albo w weekend. Badania okresowe są powtarzane. Nie ma natomiast jednej, obowiązującej długości przerwy między pierwszymi a kolejnymi badaniami okresowymi pracownika. To zależy od stanowiska, zajmowanego przez niego. Podczas badania okresowego lekarz medycyny pracy wskazuje datę następnego badania.

Istnieją również sytuacje wyjątkowe. Przepisy mówią o tym, że „pracodawca, zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających, jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami; albo po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami”.

Gdy okazuje się, iż stan zdrowia pracownika pogorszył się i nie może on dłużej być zatrudnionym na dotychczasowym stanowisku, pracodawca powinien zapewnić mu inne stanowisko, tj. taką pracę, którą pracownik może podjąć i nie będzie miała ona negatywnego wpływu na jego obecny stan zdrowia. Jeśli natomiast firma nie jest w stanie zaproponować pracownikowi „lżejszej” pracy, strony są zmuszone się rozstać. Pracodawca rozwiązuje wówczas umowę o pracę z pracownikiem. Firma ma prawo wypowiedzieć mu umowę także wtedy, gdy poddany badaniu pracownik nie przeszedł tylko jednego badania, a wszystkie pozostałe przeszedł pomyślnie.

10 sposobów, jak załatwić prywatną sprawę w środku dnia i ni...

Zdarza się, że pracodawca celowo nie kieruje swojego podwładnego na okresowe badania lekarskie. Bywa też, że sam pracownik odmawia poddaniu się tym badaniom. Tak robi choćby dlatego, że zaczął chorować i obawia się, że nie dostanie zgody lekarza medycyny pracy na dalszą pracę na obecnie zajmowanym stanowisku. W takim razie pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z opornym pracownikiem, i to bez okresu wypowiedzenia. Gdyby szef zgodził się na to, aby pracownik, nie posiadający ważnych badań okresowych, w dalszym ciągu pracował, łamałby prawo zarówno podwładny, jak i przełożony.

Kontrolne badania lekarskie
Pracownik musi przejść badania kontrolne, gdy długo chorował i teraz szykuje się do powrotu do pracy. Istotna jest tutaj długość nieobecności pracownika w pracy. To znaczy, pracownik, który chorował dłużej niż 30 dni, kwalifikuje się do poddania się badaniom (tym samym – jeżeli pracownik nigdy tak długo nie chorował, nie będzie przechodził tych badań). W takiej sytuacji, gdy myśli o powrocie do firmy, podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Badania kontrolne, podobnie, jak okresowe, pracownik wykonuje w swoich godzinach pracy i firma mu je opłaca.

Warto przeczytać:

Niekiedy lekarz, u którego pracownik się leczył, wystawia swojemu wyleczonemu już pacjentowi zaświadczenie o braku przeciwwskazań do podjęcia dalszego zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy. Z punktu widzenia przepisów, ten dokument nie wystarcza, aby pracownik mógł wrócić do pracy. Musi bowiem posiadać na orzeczeniu podpis lekarza medycyny pracy.

Badania lekarskie a koronawirus

Epidemia COVID-19 sprawiła, ze wiele przychodni medycyny pracy zostało zamkniętych. Spowodowało to nie lada problem dla pracowników, którzy musieli poddać się badaniom lekarskim. Sytuację rozwiązana specustawa z 31 marca 2020 r. Na czas pandemii ustawodawca odroczył konieczność przeprowadzania okresowych badań lekarskich, do czasu zniesienia stanu epidemii. Pracownik będzie miał wtedy 90 dni na wykonanie zaległych badań.

W przypadku wstępnych oraz kontrolnych badań lekarskich w czasie epidemii, specustawa wprowadziła zapis, że badanie może wykonać dowolny lekarz, który wystawi tymczasowe zaświadczenie. Po zniesieniu stanu epidemii, pracownik będzie musiał w terminie 30 dni wykonać docelowo badania u lekarza medycyny pracy.

Co zrobić z oszczędnościami na czas pandemii koronawirusa: zabrać z banku bo rząd zamrozi albo zabierze, trzymać w banku na lokacie, zainwestować - w co? Jakie są plusy i minusy poszczególnych rozwiązań. Kliknij po prostu w ten tekst i przeczytaj cały artykuł.

Kto ma szansę na lepszą pracę?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3