Odprawa przy zwolnieniu z pracy w 2023 roku. Kto może otrzymać, ile wynosi? Co z odprawą emerytalną oraz pośmiertną?

Bartłomiej Ciepielewski
Odprawa pieniężna przysługuje tylko wtedy, gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.
Odprawa pieniężna przysługuje tylko wtedy, gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. katemangostar / freepik
Odprawa to świadczenie wręczane przy rozwiązaniu umowy o pracę. Co ważne, przysługuje jedynie w pewnych sytuacjach, gdy przyczyna zwolnienia nie leży po stronie pracownika. Jakie warunki należy spełnić, by otrzymać dodatkowe środki?

Spis treści

Kodeks pracy nie zawiera informacji o odprawie z tytułu zwolnienia, jednak nie oznacza to, że pracownikom nie przysługuje prawo do tego świadczenia. Wszystkie regulacje w tej kwestii zawarte są bowiem w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Odprawa po zwolnieniu - jakie wymogi trzeba spełnić

Głównym kryterium uprawniającym do uzyskania odprawy jest rozwiązanie umowy z przyczyn niezależnych od pracownika, osoba dochodząca świadczeń nie musi jednak wykazywać, że wina leżała po stronie pracodawcy.

Drugi warunek to co najmniej 20 osób zatrudnionych w zakładzie pracy. Jeśli firma liczy mniej pracowników, ustawa nie może być zastosowana, a odprawa nie przysługuje. Co istotne, do rozwiązania umowy musi dojść w trybie porozumienia lub rozwiązania umowy przez pracodawcę.

Przepisy dotyczą tylko osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas określony lub nieokreślony. Świadczenie nie przysługuje w przypadku umów cywilno-prawnych, czyli umów o dzieło lub umów zlecenie. Dodatku nie otrzymają też osoby samozatrudnione.

Jak obliczyć wysokość należnej odprawy w 2023 roku?

Odprawa może być wypłacana zarówno w przypadku zwolnień grupowych, jak i indywidualnych. Jej wysokość jest zależna od stażu pracy w danej firmie i zgodnie z przepisami wynosi równowartość:

  • 1-miesięcznego wynagrodzenia - staż pracy poniżej 2 lat,
  • 2- miesięcznego wynagrodzenia - staż pracy dłuższy niż 2 lata, ale krótszy niż 8 lat,
  • 3-miesięcznego wynagrodzenia - staż pracy dłuższy niż 8 lat.

Staż pracy obliczany jest na podstawie daty zawarcia umowy - bez znaczenia czy dana osoba pracowała na pełen etat czy tylko część. Do stażu wliczają się natomiast wszystkie okresy przepracowane u pracodawcy, nawet jeśli pomiędzy nimi odnotowano przerwy.

Odprawa musi zostać wypłacona najpóźniej ostatniego dnia obowiązywania umowy. Po upływie wskazanego terminu pracownik może ubiegać się o przyznanie odsetek za opóźnienie.

Kto może odebrać odprawę emerytalną?

Odprawa emerytalna to dodatkowe wynagrodzenie przysługujące pracownikowi, który uzyskał prawo do emerytury oraz zdecydował się na zakończenie stosunku pracy z danym pracodawcą. Świadczenie te należy się wszystkim osobom, które były zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

Według Kodeksu pracy, aby odprawa rentowa lub emerytalna została wypłacona należy spełnić dwa warunki:

  • pracownik spełnił wszystkie wymagania uprawniające do przejścia na rentę lub emeryturę,
  • stosunek pracy ustaje z powodu przejścia na rentę lub emeryturę.

- Nie ma znaczenia z czyjej inicjatywy i w jakim trybie został rozwiązany stosunek pracy. Prawo do takiego świadczenia nie jest też zależne od charakteru umowy ani też od stażu pracy u danego pracodawcy - informuje w komunikacie Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia „Zielona Linia”.

Wypłata odprawy emerytalnej może nastąpić dopiero wtedy, gdy stosunek pracy ustanie w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. Wartość świadczenia nie może być niższa niż wysokość jednomiesięcznego wynagrodzenia. Przepisy u konkretnych pracodawców mogą też uwzględniać korzystniejsze rozwiązania.

- Pracownik ma prawo do otrzymania odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę tylko raz. Odprawa emerytalno-rentowa nie przysługuje, jeśli uzyskano już takie świadczenie u poprzedniego pracodawcy. To samo dotyczy przypadku, gdy zatrudnionemu przyznano odprawę rentową, a następnie przeszedł on na emeryturę. Pracodawca powinien zawrzeć w świadectwie pracy informację o wypłaceniu pracownikowi takiego świadczenia - dodaje Zielona Linia.

Na wyższe odprawy mogą liczyć niektóre grupy zawodowe np. urzędnicy państwowi lub samorządowi.

Odprawa pośmiertna - ile wynosi, kto może otrzymać?

Zgodnie z polskimi przepisami odprawa przysługuje także w przypadku śmierci pracownika. W tym przypadku dodatek mogą odebrać członkowie rodziny zmarłego, czyli:

  • małżonek/małżonka pracownika,
  • dzieci własne małżonka (jeśli mają mniej niż 16 lat lub mniej niż 25 lat w przypadku nauki),
  • rodzice (jeśli osoby te ukończyły 50 lat lub są niezdolne do pracy albo wychowują jedno z rodzeństwa, wnuków, dzieci uprawnionych do pobierania renty po zmarłym pracowniku),
  • dzieci przyjęte na utrzymanie i wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności,
  • wnuki lub rodzeństwo przyjęte na utrzymanie lub wychowanie.

Co ważne, odprawa pośmiertna będzie należna także wtedy, gdy śmierć nastąpiła np. podczas przebywania na urlopie lub zwolnieniu chorobowym. Dodatek przysługuje rodzinie niezależnie od stażu pracy, również, jeśli obowiązywała wówczas umowa na okres próbny.

Wysokość odprawy pośmiertnej, tak, jak w przypadku poprzednich zależy od stażu pracy w danej firmie. Rodzinie zmarłego przysługuje zatem:

  • 1-miesięczne wynagrodzenie - staż pracy poniżej 10 lat,
  • 3-miesięczne wynagrodzenie - staż pracy powyżej 10 lat,
  • 6-miesięczne wynagrodzenie - staż pracy powyżej 15 lat.

Jeśli dana osoba pracowała u kilku pracodawców, rodzinie należy się odprawa od wszystkich pracodawców. Po ustaleniu liczby wszystkich uprawnionych do świadczenia, kwota odprawy dzielona jest pomiędzy nimi na równe części.

Odprawa nie przysługuje, jeśli pracodawca ubezpieczył wcześniej pracownika na życie, a rodzinie przysługuje z tego tytułu odszkodowanie równe lub wyższe od tej odprawy.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Strefa Biznesu: Ceny złota na nowym, historycznym poziomie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefabiznesu.pl Strefa Biznesu