Zmiany w Kodeksie pracy. Nowa dyrektywa unijna wpłynie obowiązki pracodawcy. Co się zmieni od 1 sierpnia 2022?

OPRAC.:
Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Zmiany w kodeksie pracy od 1 sierpnia 2022 mają na celu poprawę sytuacji pracowników etatowych na rynku pracy. Jakie z tego tytułu wynikają obowiązki dla pracodawców?
Zmiany w kodeksie pracy od 1 sierpnia 2022 mają na celu poprawę sytuacji pracowników etatowych na rynku pracy. Jakie z tego tytułu wynikają obowiązki dla pracodawców? Shutterstock
Udostępnij:
Transparentne reguły pracy lada dzień staną się powszechnym obowiązkiem każdego polskiego pracodawcy. Nowa dyrektywa unijna, która wejdzie w życie 1 sierpnia 2022 roku szczegółowo wyjaśnia, w jaki sposób i jakie informacje o zatrudnieniu pracodawca powinien przekazać nowemu pracownikowi. Do tych zmian zostanie także dostosowany nasz rodzimy Kodeks Pracy. O tym, co się zmieni i jakie obowiązki wprowadzą nowe przepisy wobec przedsiębiorców opowiada dr Agnieszka Piasecka-Robak, menedżer kierunku Human Resources i Coaching w Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu.

Spis treści

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Europy – jakie są jej główne cele?

Polityka personalna ma być kreowana w sposób przejrzysty, a warunki pracy powinny być przewidywalne – tego wymaga od pracodawców Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (UE) 2019/1152 (Dz. Urz. UE. L Nr 186, str. 105). Jej głównym celem jest poprawa warunków pracy oraz zapewnienie zdolności adaptacyjnej rynku pracy – możemy przeczytać na stronach Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.

– Te zmiany staną się rewolucyjne dla działań HR-owych w Polsce i wymuszą zmianę na poziomie dokumentacji wewnętrznej w firmach, instytucjach oraz innych podmiotach zatrudniających pracowników – wyjaśnia dr Agnieszka Piasecka-Robak, menedżer kierunku Human Resources i Coaching w Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu. – Od pewnego czasu mówiło się o konieczności zmian, które nas czekają. Rynek pracy przygotowywał się na zapisy dotyczące rozszerzenia uprawnień związanych z rodzicielstwem oraz szeroko rozumianym work-life balance. Niewielu pracodawców miało jednak świadomość, jak daleko idące zmiany przed nami.

Co dyrektywa UE zmieni dla pracownika i pracodawcy?

Dr Agnieszka Piasecka-Robak wyjaśnia co stanie się standardem na rynku pracy wraz z wejściem dyrektywy UE. Będzie to m.in.:

  1. Zawieranie umów o pracę na okres próbny, które będą wymagały zapewnienia pracownika o tym, że okres próbny będzie współmierny do przewidywanego czasu trwania umowy o pracę na czas określony. Ma być też współmierny do rodzaju pracy.
  2. Utrudnione stanie się przedłużanie umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem – będzie to możliwe wyłącznie w sytuacjach, gdy pracownik będzie zatrudniony do wykonania pracy innego rodzaju.
  3. Swoistą rewolucją jest również wprowadzenie regulacji, które umożliwią przedłużenie umowy o pracę na okres próbny. Dotyczy to sytuacji, w którym pracownik miałby usprawiedliwienie na własną nieobecność. Istnienie takiej przyczyny, znanej pracodawcy oraz możliwość logicznego, udokumentowanego usprawiedliwienia nieobecności dają takie prawo.

– Pracodawcy będą musieli informować pracownika o większej liczbie danych niż dotychczas. Pracownik zyska prawo do pełniejszej, uaktualnionej informacji o warunkach zatrudnienia – dodaje A. Piasecka-Robak

Według ekspertki pracownik będzie miał prawo do tych informacji co zwykle, czyli:

  • do wysokości wynagrodzenia,
  • zakresu zadań, obowiązków,
  • odpowiedzialności i powinności,

Ale dodatkowo:

  • do informacji o długości płatnego urlopu przysługującego pracownikowi,
  • informacji o warunkach wysyłania pracownika do pracy do państwa członkowskiego, pracy do państwa trzeciego lub warunków delegowania pracownika,
  • informacji o szkoleniach zapewnianych przez pracodawcę.

Stworzy to konieczność przygotowania przemyślanej polityki szkoleniowej i ustalenia strategii w tym zakresie, niezależnie od wielkości organizacji. Pracownik zyska bowiem prawo do nieodpłatnego szkolenia, niezbędnego do wykonywania danej pracy lub pracy na danym stanowisku, albo też – odbywanego na podstawie polecenia przełożonego. Co ciekawe – takie szkolenie będzie wliczało się do czasu pracy. Powinno być także realizowane – w miarę możliwości – w godzinach pracy.

Na poziomie administracyjnym trwają także ustalenia dotyczące rozwiązań, które miałyby zapewnić pracownikowi prawo do równoległego zatrudnienia u innego pracodawcy.

Urzędnicy unijni stwierdzili bowiem, że pracodawcy nie mogą stosować zakazu jednoczesnego pozostawania przez pracownika w stosunku pracy z innym pracodawcą, ani też – z tego powodu gorzej traktować pracowników posiadających kilku pracodawców.

Pracownik będzie także chroniony przed jakimkolwiek niekorzystnym traktowaniem przez pracodawcę – celem zmian jest bowiem ochrona dla pracownika przed negatywnymi konsekwencjami wynikającymi ze skorzystania przez niego z jakichkolwiek uprawnień mu przysługujących, zawartych w Kodeksie pracy. Chroniony będzie także każdy pracownik, który udzielił jakiegokolwiek wsparcia pracownikowi korzystającemu z wyżej wymienionych uprawnień, które daje Kodeks pracy.

Nowe przepisy przewidują elastyczne godziny pracy i możliwość zmiany warunków zatrudnienia

– W wytycznych UE mówi się też o zapewnieniu pracownikom zatrudnionym przez co najmniej sześć miesięcy prawa do „jednokrotnego wystąpienia w danym roku kalendarzowym o formę zatrudnienia z bardziej przewidywalnymi lub bezpieczniejszymi warunkami pracy” – cytuje propozycję legislacyjną A. Piasecka-Robak. – Do owych sześciu miesięcy zatrudnienia wlicza się także czas pozostawania na umowie na okres próbny.

Wniosek złożony przez pracownika będzie rozpatrzony przez pracodawcę w ciągu miesiąca, w formie pisemnej, a odpowiedź, którą uzyskamy powinna być uzasadniona.

– Wśród zmian znajdzie się wreszcie możliwość szerszego stosowania elastycznej organizacji pracy. Jej celem jest dostosowanie organizacji pracy do indywidualnych potrzeb pracownika. Będzie więc możliwość stosowania indywidualnego, ruchomego lub przerywanego czasu pracy, pracowania na zasadzie telepracy lub świadczenia pracy w niepełnym wymiarze czasu prac – podsumowuje A. Piasecka-Robak

Ważnym zapisem dotyczącym czasu pracy jest wprowadzenie zapisu o możliwości zwolnienia od pracy, z powodu działania siły wyższej, w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika – w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Pracownik zachowa za czas tego zwolnienia prawo do 50 proc. wynagrodzenia (obliczanego jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego).

Idea równego traktowania będzie także dotyczyć warunków wypowiadania umów o pracę pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony. Zostanie wprowadzony obowiązek uzasadnienia wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony. Pracownik będzie miał możliwość ubiegania się o przywrócenie do pracy, także w przypadku zawarcia umowy o pracę na czas określony.

Dyrektywa work-life balance dla rodziców

Z kolei wdrożenie postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE będzie polegało na wprowadzeniu zmian w obszarze uprawnień związanych z wykonywaniem przez pracowników funkcji rodzicielskiej i opiekuńczej, jednocześnie gwarantując ochronę przed nierównym traktowaniem w zatrudnieniu.

Czy będą kary za nieprzestrzeganie nowych przepisów?

Za naruszenie przepisów krajowych, które zostaną wprowadzone w zakresie objętym postanowieniami obu dyrektyw oraz przepisów wprowadzanych do polskiego porządku prawnego w związku z ich implementacją zostaną wprowadzone sankcje.

W odniesieniu do spraw związanych z dyskryminacją, które wynikać będą z powyższych dyrektyw, w obronie interesów pracowników będą działać organy równościowe:

  • Pełnomocnik Rządu ds. Równego Traktowania,
  • Rzecznik Praw Obywatelskich.

Ponadto – to na pracodawcy spoczywał będzie ciężar dowodu w przypadku naruszenia równego traktowania w zatrudnieniu w sprawach wchodzących w zakres dyrektywy. Pracownik będzie musiał jedynie uprawdopodobnić, że do określonego naruszenia doszło.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strefa Biznesu
Dodaj ogłoszenie