Ekwiwalent za urlop: kiedy jest wypłacany i jak obliczyć wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop

Małgorzata Stempinska
Małgorzata Stempinska
Aby obliczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy bierze się pod uwagę stałe oraz zmienne składniki wynagrodzenia.
Aby obliczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy bierze się pod uwagę stałe oraz zmienne składniki wynagrodzenia. 123RF
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop należy się tylko w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę. Ile wynosi ekwiwalent za niewykorzystany urlop w 2020 roku? Jak się go oblicza?

Płatny, nieprzerwany urlop wypoczynkowy jest jednym z przywilejów pracowniczych. Oznacza to, że należy się osobom zatrudnionym na:

  • umowę o pracę,
  • umowę powołania,
  • umowę wyboru,
  • umowę mianowania
  • spółdzielczą umowę o pracę.

Pracownik nie może zrzec się urlopu wypoczynkowego na rzecz innego pracownika albo z niego w ogóle zrezygnować. Przepisy mówią, że musi wolne odebrać w naturze. Wszystko dlatego, że celem urlopu jest regeneracja sił i odpoczynek pracownika po okresie nieprzerwanej pracy. Wymiar urlopu zależy od stażu pracy. Wynosi 20 dni, gdy pracownik zatrudniony jest krócej niż 10 lat lub 26 dni, jeśli okres zatrudnienia pracownika przekracza 10 lat. Urlopu udziela się w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

Ekwiwalent za urlop - kiedy jest wypłacany

W niektórych sytuacjach pracownik zamiast pójść na urlop wypoczynkowy, dostaje za ten czas ekwiwalent pieniężny. Dzieje się tak, gdy z przyczyn obiektywnych wykorzystanie urlopu w naturze było niemożliwe i tylko w sytuacjach przewidzianych prawem. Mowa tutaj o rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę. Nie ma tu znaczenia, w jaki sposób doszło do ustania stosunku pracy, np. za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem, czy rozwiązaniem bez wypowiedzenia.

Warto przeczytać:

Ekwiwalent za urlop przysługuje również pracownikowi, z którym rozwiązano umowę w trybie art. 52 par. 1 Kodeksu pracy, czyli gdy osoba została zwolniona dyscyplinarnie. Znaczenia nie mają też przyczyny wygaśnięcia stosunku pracy, np.: jeżeli umowa zostanie rozwiązana z powodu śmierci pracownika, to ekwiwalent należy się małżonkowi, a także innym osobom uprawnionym do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym pracowniku.

Pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu za urlop w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Datą wypłaty ekwiwalentu jest ostatni dzień zatrudnienia. Informacja o wykorzystanym urlopie oraz przyznanym ekwiwalencie musi znaleźć się w świadectwie pracy, które pracownik otrzyma odchodząc z firmy.

- Dopóki trwa stosunek pracy, pracodawca nie może zwolnić się z obowiązku udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, że nie może mu wypłacić ekwiwalentu za ten czas - mówi Waldemar Adametz z Państwowej Inspekcji Pracy.

Współczynnik ekwiwalentu za urlop

Aby wyliczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, bierze się pod uwagę stałe oraz zmienne składniki wynagrodzenia (np. premie, prowizje, nagrody, nadgodziny, dodatek za pracę w nocy) oraz tzw. współczynnik ekwiwalentu ustalany na każdy rok kalendarzowy oddzielnie.

Gdy mamy dużo na głowie, a terminy gonią, zaczynamy się stresować. W małych dawkach stres jest normalną reakcją organizmu, który mierzy się z nowymi wyzwaniami. Działa motywująco. Jeśli staje się nadmierny, a nam brakuje czasu na cokolwiek innego po za pracą, robi się niebezpiecznie. Kiedy powinna się nam zapalić ostrzegawcza lampka?

Jak rozpoznać, że przesadziliśmy z pracą? 9 oznak świadczący...

Współczynnik ekwiwalentu uwzględnia przeciętną miesięczną liczbę dni przypadających do przepracowania w danym roku. Przy wyliczeniu wysokości ekwiwalentu stosuje się współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu, nawet jeżeli jest to urlop przeniesiony z roku poprzedniego, czyli urlop zaległy. Współczynnik ekwiwalentu ustala się odejmując od liczby dni w danym roku kalendarzowym łączną liczbę przypadających w tym roku niedziel, świąt (np. Nowy Rok, Święto Pracy, Wszystkich Świętych, Święto Niepodległości) oraz dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a otrzymany wynik dzieli się przez 12.

Współczynnik ekwiwalentu 2020

W 2020 roku jest to:

  • 366 dni w roku - 113 dni wolnych od pracy (52 niedziele + 52 dni wolne + 9 dni świątecznych) = 253 dni
  • 253 dni : 12 miesięcy = 21,08 – tyle wynosi współczynnik ekwiwalentu urlopowego na 2020 rok.

Jeżeli pracownik zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu, wartość współczynnika obniża się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Zatem w 2020 roku wynosi on odpowiednio:

  • 5,27 - dla 1/4 etatu - (1/4 x 21,08),
  • 7.03 - dla 1/3 - (1/3 x 21,08),
  • 10,54 - dla 1/2 - (1/2 x 21,08),
  • 15,81 - dla 3/4 - (3/4 x 21,08).

By obliczyć ekwiwalent:

  1. Dzielimy miesięczne wynagrodzenie (składniki stałe i zmienne) przez współczynnik ekwiwalentu,
  2. Dzielimy tak otrzymany ekwiwalent za jeden dzień urlopu przez dobową normę czasu pracy (zwykle jest to 8 godzin),
  3. Mnożymy ekwiwalent za jedną godzinę urlopu przez liczbę godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego.
Chcąc poradzić sobie w nowej pracy, od samego początku musimy rozpocząć budowanie własnej pozycji. Ważne jest także poznanie nieformalnych zasad panujących w biurze.

Idziesz do nowej pracy? Oto 7 rzeczy, które powinieneś wiedz...

Przykładowe wyliczenie ekwiwalentu za urlop

Załóżmy, że miesięczne wynagrodzenie zasadnicze pracownika wynosi 4000 zł brutto (nie dostaje on premii i dodatków) i nie wykorzystał on 5 dni urlopu.

  1. 4000 zł dzielimy przez 21,08 (współczynnik urlopowy) = 189,75 zł
  2. 189,75 zł dzielimy przez 8 (dobowa norma czasu pracy) = 23,72 zł
  3. 23,72 zł mnożymy przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego (5 dni x 8 godz.) = 23,72 zł x 40 godz. = 948,8 zł brutto. Ekwiwalent w takiej wysokości musi otrzymać pracownik.

Kiedy pracownik nie dostanie ekwiwalentu za urlop

Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w sytuacji, gdy dojdzie do zawarcia kolejnej umowy o pracę z tym samym pracownikiem bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę. Ponieważ pracownik nadal będzie pozostawał w stosunku pracy, więc będzie mógł wykorzystać urlop.

Warto przeczytać:

Przykładowo pracownik był zatrudniony na umowę o pracę na czas określony na 3 miesiące - od 1 kwietnia do 30 czerwca. Od 1 lipca strony zawarły kolejną umowę - tym razem na czas nieokreślony. Ponieważ stosunek pracy trwa nadal, pracownik może wykorzystać urlop, do którego nabył prawo w czasie zatrudnienia na czas określony. W tej sytuacji szef nie będzie musiał wypłacać pracownikowi ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Wypłata ekwiwalentu za urlop - co jeśli pracodawca jej odmówi?

Jeżeli pracodawca nie wypłaci ekwiwalentu, pracownik może go dochodzić przed sądem pracy. Musi się zmieścić w określonym terminie - w ciągu trzech lat od dnia rozwiązania umowy o pracę. Po upływie wspomnianych trzech lat prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy się przedawni.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Strefa Biznesu: Kiedy w Polsce czterodniowy tydzień pracy?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na strefabiznesu.pl Strefa Biznesu