Kiedy można wykorzystać urlop na żądanie? Czy pracodawca może się nie zgodzić?

Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Urlop na żądanie to możliwość wzięcia wolnego z powodu niespodziewanych okoliczności. Komu przysługuje? Ile dni w roku? Czy pracodawca może odmówić?
Urlop na żądanie to możliwość wzięcia wolnego z powodu niespodziewanych okoliczności. Komu przysługuje? Ile dni w roku? Czy pracodawca może odmówić? GettyImages.com
Udostępnij:
Urlop na żądanie przysługuje pracownikowi w wymiarze kilku dni rocznie. To przewidziane w prawie wyjście z sytuacji, kiedy zaskoczy nas niespodziewana okoliczność i nie jesteśmy w stanie stawić się w pracy. Kodeks pracy wyjaśnia, kiedy i w jaki sposób można skorzystać z urlopu na żądanie, a także tłumaczy, czy pracodawca może go odmówić? Sprawdź

Spis treści

Komu przysługuje urlop na żądanie?

Urlop na żądanie przysługuje pracownikom na umowie o pracę. Każdy etatowiec ma do wykorzystania 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym, ale uwaga w ramach urlopu wypoczynkowego. To urlop, którego nie planujemy wcześniej i jego celem jest zabezpieczenie pracownika na wypadek nagłej sytuacji, która uniemożliwia mu wykonywanie obowiązków zawodowych.

Jak zgłosić urlop na żądanie i czy pracodawca musi znać powód?

Nie ma obowiązku wyjaśniania, czy tym bardziej dokumentowania pracodawcy okoliczności wzięcia urlopu na żądanie. Taki urlop zazwyczaj wybiera się z powodu niedyspozycji zdrowotnej (krótkotrwałej), z powodu pilnej pomocy komuś w rodzinie czy innych życiowych sytuacji, z których nie trzeba się szczegółowo tłumaczyć pracodawcy.

Kodeks pracy w art. 167 wyjaśnia natomiast, że pracownik musi zgłosić żądanie udzielenia urlopu najpóźniej tego samego dnia rano. To oznacza, że urlop na żądanie może być zgłoszony z wyprzedzeniem, ale nie jest to rodzaj urlopu przewidywany w planach urlopowych.

Można to zrobić smsem lub mailem. Ważne, aby informacja dotarła do pracodawcy, a ten na nią odpowiedział. Pracownikowi, który rozpocznie urlop na żądanie bez zgody pracodawcy może być zarzucona nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy.

Czy urlop na żądanie trzeba wykorzystać łącznie?

Na urlop na żądanie w ciągu roku mamy 4 dni, ale nie trzeba ich wykorzystywać łącznie. Można w dowolnej, zależnej od potrzeby konfiguracji:

  • 4 dni łącznie,
  • 2 razy po 2 dni,
  • 4 razy po 1 dniu,
  • 3 dni łącznie i 1 dzień osobno.

Warto wiedzieć, że urlop na żądanie nie kumuluje się i nie przechodzi na następny rok, jako urlop na żądanie. W każdym roku kalendarzowym mamy do wykorzystania stałą liczbę dni, tj. 4.

Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?

Co do zasady urlop na żądanie nie powinien budzić wątpliwości w praktyce. Jeżeli pracownik nie wykorzystał swojej puli 4 dni i skutecznie zgłosił potrzebę wzięcia urlopu na żądanie (tzn. wie, że pracodawca otrzymał wiadomość np. sms, mail) najpóźniej tego samego dnia przed planowanym rozpoczęciem pracy, nie powinno być podstaw do nie udzielenia zgody na ten urlop.

Kodeks pracy nie precyzuje jasno tej kwestii, natomiast wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., II PK 123/09, LEX nr 551056; wyjaśnia, że obowiązek udzielenia urlopu „na żądanie” nie jest bezwzględny, a pracodawca może odmówić żądaniu pracownika ze względu na szczególne okoliczności, które powodują, że jego zasługujący na ochronę wyjątkowy interes wymaga obecności pracownika w pracy.

Zmiany w Kodeksie pracy 2022

W 2022 roku w prawie pracy zachodzą różne zmiany, m.in. rozszerzono katalog osób chronionych przed wypowiedzeniem, a w sierpniu 2022 roku Kodeks pracy zostanie znowelizowany o wytyczne z dyrektyw unijnych dotyczących m.in. urlopów rodzicielskich, przejrzystych warunków zatrudnienia, work-life balance, w tym dodatkowych dni wolnych z powodu tzw. siły wyższej.

Więcej na temat tych zmian pisaliśmy tutaj:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Diesel

Diesel Mega Chief DZ4329

1 416,00 zł424,25 zł-70%
miejsce #2

Michael Kors

Michael Kors Slim Runway MK3282

553,88 zł309,40 zł-44%
miejsce #3

Seiko

Seiko Srpc87K1

1 337,52 zł1 130,46 zł-15%
miejsce #4

Casio

Casio Lineage Waveceptor LCW-M100DSE-2AER

873,27 zł778,00 zł-11%
miejsce #5

Casio

Casio G-Shock GA-110HC-1AER

223,30 zł
miejsce #6

Michael Kors

Michael Kors Bradshaw MK5739

419,92 zł
Materiały promocyjne partnera

Koniec WIBOR-u, początek WIRD-u

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strefa Biznesu
Dodaj ogłoszenie